Welke zorgberoepen lopen het meeste risico onder de Wet DBA?
YuCo Medical schrijft blogs vanuit het perspectief van de ZZP-er of de opdrachtgever. Dit doen wij zodat ZZP-ers detacheerders en uitzendkrachten weten wat er speelt bij opdrachtgevers en andersom.
De Wet DBA (Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties) houdt de zorgsector al jaren bezig. Zeker voor ZZP’ers in de zorg is het een belangrijk onderwerp. De wet is bedoeld om schijnzelfstandigheid tegen te gaan: situaties waarin iemand formeel als zelfstandige werkt, maar feitelijk functioneert als werknemer. In de praktijk blijkt dat sommige zorgberoepen meer risico lopen dan andere. Maar welke functies zijn dat precies – en waarom?
Wanneer is er sprake van verhoogd risico?
Het risico onder de Wet DBA ontstaat vooral wanneer er sprake is van een gezagsverhouding, verplichte persoonlijke arbeid en een vaste vergoeding – kenmerken die sterk lijken op een dienstverband. In de zorg komt dit relatief snel voor, omdat veel werkzaamheden plaatsvinden binnen vaste teams, met roosters en protocollen. Hoe meer een ZZP’er meedraait als ‘gewone’ medewerker, hoe groter het risico dat de Belastingdienst de samenwerking ziet als verkapt dienstverband. Dit geldt zowel voor de zelfstandige als voor de opdrachtgever.
Verpleegkundigen en verzorgenden in instellingen
Met name verpleegkundigen (mbo en hbo) en verzorgenden IG die langdurig worden ingepland binnen zorginstellingen lopen een verhoogd risico. Wanneer zij structureel dezelfde diensten draaien, onder directe aansturing van een teamleider werken en weinig vrijheid hebben in de uitvoering van hun werk, kan dit wijzen op schijnzelfstandigheid. Zeker in verpleeghuizen en ziekenhuizen, waar hiërarchie en vaste protocollen de norm zijn, is het belangrijk om kritisch te kijken naar de aard van de samenwerking.
Begeleiders en zorgprofessionals in de gehandicaptenzorg of GGZ
Ook begeleiders in de gehandicaptenzorg en professionals in de GGZ lopen risico, vooral wanneer zij langdurig aan één locatie verbonden zijn. Als een ZZP’er geen ruimte heeft om eigen werktijden te bepalen, zich moet houden aan interne beoordelingssystemen of geen ondernemersrisico loopt, kan dat problematisch zijn onder de Wet DBA. Tegelijkertijd is het belangrijk om te benadrukken dat werken als ZZP’er in deze sectoren niet per definitie onmogelijk is – maar de samenwerking moet aantoonbaar zelfstandig zijn ingericht.
Hoe beperk je risico’s als ZZP’er of opdrachtgever?
Zowel ZZP’ers als opdrachtgevers doen er verstandig aan om kritisch te kijken naar hun contracten en de feitelijke uitvoering van het werk. Denk aan duidelijke overeenkomsten van opdracht, het vermijden van langdurige exclusiviteit en het waarborgen van professionele autonomie. Ondernemerschap moet zichtbaar zijn in de praktijk, niet alleen op papier. YuCo Medical deelt regelmatig inzichten en praktische aandachtspunten om zowel zelfstandigen als zorgorganisaties te helpen bij het toekomstbestendig organiseren van samenwerking binnen de kaders van de Wet DBA.
De impact van de Wet DBA verschilt per situatie, maar bewustzijn is cruciaal. Door transparant te werken en goed geïnformeerd te blijven, verklein je de kans op vervelende verrassingen achteraf.
